dr hab. Iwona Arabas, prof. PAN

12.02.2014 | 20.01.2026

Kierowniczka Pracowni Historii Nauk Przyrodniczych i Medycznych pok. A07 tel. +48 22 65 72 732 / wew. 732 dyżur: wt. 11:00–13:00, czw.11:00–13:00 e-mail: iarabas@ihnpan.pl ORCID: 0000-0002-1194-984X

Zainteresowania naukowe
Moje zainteresowania obecnie łączą historię nauk przyrodniczych i medycznych oraz muzealnictwa, a publikacje mieszczą się w tych trzech nurtach. Aktualne, najważniejsze badania dotyczą roli gabinetów osobliwości jako protomuzeów nauki, których podstawą są dokumenty i eksponaty odnalezione przeze mnie w rosyjskich archiwach i muzeach świadczące o świetności i znaczeniu siemiatyckiego Gabinetu Historii Naturalnej księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej (1728-1800).

Wykształcenie, stopnie i tytuły naukowe

• 2008 dyplom studiów podyplomowych z zakresu muzealnictwa w Instytucie Sztuki Wydziału Historycznego Uniwersytetu Warszawskiego
• 2007 habilitacja w Instytucie Historii Nauki PAN na podstawie książki „Apteczki domowe w polskich dworach szlacheckich. Studium z dziejów kultury zdrowotnej”, Warszawa 2006
• 1994 doktorat w Instytucie Historii Nauki PAN na podstawie rozprawy „Badania opioidów oraz ich rola w rozwoju nauk o leku w Polsce XIX w.” (promotor prof. Barbara Kuźnicka)
• 1982 magisterium na Wydziale Farmaceutycznym Akademii Medycznej w Warszawie

Zatrudnienie

• 1986 – asystent, adiunkt, docent i profesor w Instytucie Historii Nauki PAN
• 2015–2017: kierownik Studium Doktoranckiego przy IHN PAN
• 2009–2021: wykładowca historii farmacji na Wydziale Farmaceutycznym Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego
• 1997–2019: kierownik Muzeum Farmacji im. mgr farm. Antoniny Leśniewskiej Oddział Muzeum Warszawy (kustosz dyplomowany)
• 1982–1987: sekretarz redakcji w czasopiśmie „Farmacja Polska”
• 1982–1986: farmaceutka w jednej z warszawskich aptek

Promocje doktorantów i magistrantów

• 2017: promotorstwo pracy doktorskiej Katarzyny Sudoł, „Rozwój farmacji stosowanej na podstawie reklamy farmaceutycznej na polskim rynku w latach 1875–1939” (obrona 13 października 2017 w IHN PAN).
• 2010–2019: promotorstwo 10 prac magisterskich

Recenzje prac doktorskich

• lek. med. Paweł Klin, „Znaczenie Artemisia vulgaris L. (bylica zwyczajna) w historii farmacji oraz we współczesnej terapii” (Wydział Farmaceutyczny Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyscyplina – nauki farmaceutyczne, 2023)
• Justyna Makowskia-Wąs, „Gabinet farmakognostyczny Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie na tle innych kolekcji uniwersyteckich w Europie” (Wydział Farmaceutyczny Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego, dyscyplina – nauki farmaceutyczne, 2022)
• dr Krzysztof Koniewicz, Analiza przepisów kosmetycznych w XIX – wiecznych manuałach aptekarskich w oparciu o kolekcję Muzeum Farmacji UJ CM, Collegium Medicum, Uniwersytet Jagielloński, Farmacja (2021).
• dr Marek Lysko, Historia powstania i działalności Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach, Farmacja (2021).
• Anton Bartunek, Historicky vyvoj farmaceutickeho vzdelavania vo vzťahu k uzemiu dnesneho Slovenska v rokach 1918-2018, Instytut Historii, Wydział Sztuki, Uniwersytet w Preszowie (Inštitúte histórie Filozofickej fakulty Prešovskej univerzity), (2019)
• Lidia Maria Czyż, Wpływ postępów wiedzy farmaceutycznej i czynników kulturowych na kształtowanie się systemu zaopatrzenia farmaceutycznego w Polsce w latach 1944–2004 na przykładzie Podkarpacia (Uniwersytet Rzeszowski, (2016).
• Maciej Bilek, Dzieje aptek w powiecie nowosądeckim do 1951 roku, Uniwersytet Jagielloński (2009).

Przewodniczenie komisji doktorskich

• mgr. Krzysztofa Kapały 2021
• mgr Wiesławy Nabielec 2023
• mgr Wojciech Zabłocki 2024

Doświadczenie międzynarodowe

• główna organizatorka i przewodnicząca Kongresu: 43rd International Congress for the History of Pharmacy, Warsaw, 12–15 September, 2017 (także członek komitetu naukowego)
• badania archiwalne i biblioteczne: Czechy (2015), Francja (2014, 2023), Hiszpania (1997, 2018), Japonia (1996, 1997, 1999, 2000, 2004, 2007, 2014), Litwa (2000, 2001, 2003), Rosja (2008, 2010, 2011, 2012, 2013, 2017, 2018), Słowacja (1996, 1998), Ukraina (2006) i Węgry (1995).
• Udział w krajowych i międzynarodowych projektach badawczych
• Kierowniczka projektu DNK/SP/548108/2022 „Doskonała nauka” – moduł: wsparcie konferencji naukowych MNiSW: „Międzynarodowa Konferencja Naukowa Rośliny lecznicze w nauce i kulturze”.
• Kierowniczka projektu DNK/SP/466996/2020 „Doskonała nauka” – moduł: wsparcie konferencji naukowych MNiSW. Konferencja „Innowacje w rolnictwie w XVIII w.: tradycje i współczesność́. Pamięci Anny z Sapiehów Jabłonowskiej”, organizowana przez Instytut Historii Nauki im. Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów Polskiej Akademii Nauk.
• Kierowniczka projektu NIMOZ 5 87/16/A1/ 2017: rearanżacja Muzeum Farmacji (6 miesięcy).
• Kierowniczka grantu: Dziedzictwo kulturowe warszawskiego farmaceuty Ferdynanda Karo na tle inwentaryzacji świata. Projekt nr 461/2015 finansowany przez Ministerstwo Kultury i dziedzictwa Narodowego z programu „Dziedzictwo kulturowe: priorytet wspieranie działań muzealnych”.

Członkostwo w radach naukowych, redakcjach czasopism i serii wydawniczych

• Przewodnicząca Sekcji Historii Nauki i Techniki Komitetu nauk Historycznych PAN (od 2024)
• zastępca redaktora naczelnego czasopisma „Medycyna Nowożytna” (od 2022)
• Wiceprzewodnicząca Komitet Historii Nauki i Techniki PAN (2012–2023)
• Członek Rady Naukowej IHN PAN (od 2007)
• Członek Rady Naukowej Archiwum PAN (od 2012)
• Członek Rady Muzeum Częstochowskiego (od 2018)
• Członek komitetu redakcyjnego czasopisma „Farmacja Polska” (od 2014-2021)
• Członek Rady Muzeum Historii Medycyny WUM (2019-2021)
• Członek Rady Muzeum Azji i Pacyfiku (2017-2021)
• Członek Rady Programowej Biomedyczne i Humanistyczne Podstawy Farmacji (2016- 2021)
• Członkostwo w towarzystwach i organizacjach naukowych
• Académie Internationale d’Histoire de la Pharmacie (od 2009)
• International Society for the History of Pharmacy (od 1999)
• International Council of Museums ICOM (od 2007)
• Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne (od 1982) – członek Zarządu Głównego (2017-2025), prezes Oddziału Warszawskiego Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego (2021-2025), członek Zarządu Zespołu Sekcji Historii Farmacji (1989)
• Towarzystwa Historyków Medycyny, Farmacji i Nauk Pokrewnych (członek założyciel – 2016)
• Stowarzyszenia Muzealników Polskich (członek założyciel 2002)
• Societas Scientiarum Klukoviana et Jablonovianae (2015)

Nagrody i wyróżnienia

• Medal Zasłużony Kulturze Gloria Artis przyznany przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2017 Srebrny, 2006 Brązowy)
• Nominacja do The European Museum of the Year Award zrealizowanego pod moim kierunkiem projektu rearanżacji Muzeum Farmacji im. mgr Antoniny Leśniewskiej (2019)
• Medal 70-lecia Polskiego Towarzystwa Naukowego „za organizację 43 Międzynarodowego Kongresu Historii Farmacji, Warszawa, 12–15.09.2017”
• Nagroda zespołowa trzeciego stopnia Rektora WUM za osiągnięcia organizacyjne (2016)
• Godność Członka Honorowego Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego (2007)
• Złoty „Medal za długoletnią służbę” (2014)
• Medal im. Ignacego Łukaszewicza „Za wybitne zasługi dla farmacji polskiej”, nadany przez Zarząd Główny Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego (2000)
• II nagroda za pracę doktorską w Konkursie im. Klemensa Szaniawskiego organizowanym przez Fundację Stefana Batorego oraz Towarzystwo Popierania i krzewienia Nauk (1995)

Wybrane publikacje

Książki autorskie

• I. Arabas, Res pharmaceuticae: Muzeum Farmacji im. mgr farm. Antoniny Leśniewskiej Oddział Muzeum Warszawy: katalog wystawy stałej = Antonina Leśniewska Museum of Pharmacy Branchof the Museum of Warsaw: catalogue of permanent exhibition, Warszawa 2017, 266 ss., ISBN978-83-65777-02-7.
• I. Arabas, Karo, Dziedzictwo kulturowe Warszawskiego Farmaceuty Ferdynanda Karo na tle inwentaryzacji świata, Katalog wystawy = Cultural legacy of a Warsaw pharmacist Ferdynand Karo in the context of cataloguing the world, Exhibition catalogue, Muzeum Warszawy, Warszawa 2015, ss. 119, ISBN 978-83-62189-43-4.
• I. Arabas, Apteczki domowe w polskich dworach szlacheckich. Studium z dziejów kultury zdrowotnej, Warszawa 2006.
• I. Arabas, Badania opioidów oraz ich rola w rozwoju nauk o leku w Polsce XIX w. Warszawa 1995.

Redakcja książek

• Kolekcje przyrodnicze i gospodarcze innowacje – tradycja i nowoczesność. Pamięci księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej (1728-1800), Monografia pod redakcją Iwony Arabas i Roberta Księżopolskiego, Warszawa-Ciechanowiec 2021, s. 169-183. Instytut Historii Nauki im. Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów PAN, ISBN 978-83-86062-74-4, Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu, ISBN 978-83-62374-39-7
• Jubileusz 90-lecia Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Pod redakcją: prof. dr. hab. n. farm. Piotra Wroczyńskiego dr hab. Iwony Arabas dr. Andrzeja Zimniaka dr n. farm. Moniki Grudzień mgr Katarzyny Stańczyk, Warszawa 2016, ss. 247.
• Pod patronatem Hygiei. Udział kobiet w rozwoju nauk przyrodniczych, Warszawa 2000, Pod redakcją Iwony Arabas.

Przekłady

• I. Arabas, Nieprzetartym szlakiem. Wspomnienia pionierskiej farmaceutki Antoniny Leśniewskiej, red. Władimir Liewtow, Instytut Polski przy Polskim Konsulacie Generalnym w St. Petersburgu, 2017, ss. 101 (dwujęzyczne wydanie polsko-rosyjskie), tłumaczenie i wstęp, ISBN 978-5-86038-205-3.

Rozdziały w pracach zbiorowych

• I. Arabas, Anna Jabłonowska: polska Minerwa i jej gabinetowa encyklopedia przyrody, [w:] Być Kobietą … Kobiety Podlasia i Mazowsza do 1945 roku, red. M. Brzozowska, Ciechanowiec 2024, s. 5-12.
• I. Arabas, Natural and medical sciences-nature and man, [w:] Polish science and technology contributing to progress, Lesko, 2023, s. 70-91.
• I. Arabas, O naukach przyrodniczych na dworze księżnej Anny Pauliny z Sapiehów Jabłonowskiej, [w:] Dwór kobiecy w Rzeczypospolitej XVII i XVIII wieku / pod redakcją Bożeny Popiołek, Anny Penkały-Jastrzębskiej i Konrada Pyzla, Kraków 2021 s. 197-220. Wydawnictwo Libron, Kraków, ISBN 978-83-66269-54
• I. Arabas, L. Bondar, Rośliny egzotyczne w dobrach Anny Jabłonowskiej: uprawa i obecność w siemiatyckim Gabinecie Historii Narodowej, [w:] Kolekcje przyrodnicze i gospodarcze innowacje – tradycja i nowoczesność. Pamięci księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej (1728-1800), Monografia pod redakcją Iwony Arabas i Roberta Księżopolskiego, Warszawa-Ciechanowiec 2021, s. 169-183. Instytut Historii Nauki im. Ludwika i Aleksandra Birkenmajerów PAN, ISBN 978-83-86062-74-4, Muzeum Rolnictwa im. ks. Krzysztofa Kluka w Ciechanowcu, ISBN 978-83-62374-39-7
• I. Arabas, M. Byliniak, Od uniwersyteckiego laboratorium w Warszawskim gabinecie Farmaceutycznym do wirtualnej apteki, [w:] Pamiętnik XXIX Sympozjum Historii Farmacji. Płock 2020, Laboratorium apteczne kolebką przemysłu farmaceutycznego, pod redakcją Lidii Marii Czyż, Rzeszów 2021, s. 37-43. Podkarpacki Instytut Książki i Marketingu, ISBN 978-83-66483-25-5
• I. Arabas, L. Bondar, L. Czechowicz, Ботаническая коллекция Натурального кабинета княгини Анны Яблоновской XVIII в.: свидетельства современников, архивные рукописи и заметки академика В. М. Севергина, [w:] Series ad Fontes Materials and Studies on the History of Science Issue 20, Müller’s Conference 2020, continuity and Traditions in Preserving and studying Documentary Academic Heritage Materials of the III International Scientific Conference October 21–24, 2020, St. Petersburg, red. L. D. Bondar, E. N. Gruzdeva, St. Petersburg 2021, s. 171-192.
• I. Arabas, L. Bodnar, Источники для изучения истории естественного кабинета герцогини Анны Яблоновской в собрании спбф АРАН, [w:] Series ad Fontes Materials and Studies on the History of Science Issue 14 Müller’s Conference —2018 Continuity and Traditions in Preserving and Studying Documentary Academic Heritage Materials of the II International Scientific Conference May 24–26, 2018, St. Petersburg Compiler and Editor-in-chief Sc. D. in History I. V. Tunkina, s. 263–279.
• I. Arabas, Nauki przyrodnicze i medyczne – natura a człowiek, [w:] Eseje o stuleciu, Lesko 2018, s. 258–262, ISBN: 978-83-7576-368-3
• I. Arabas, Natural and Medicinal Sciences – Nature and Man, [w:] Poland 100 Years, Lesko 2018, s. 456–467, ISBN: 978-83-7576-366-9 / Nauki przyrodnicze i medyczne – natura a człowiek [w:] Polska 100 lat, Lesko 2018, s. 456–467, ISBN: 978-83-7576-365-2
• I. Arabas, A case study of the role of 18th century natural history cabinets, as vehicles of nowledge transfer to the society, [w:] Christoph Friedrich / Wolf-Dieter Müller-Jahncke / Sabine Anangnostou, Grenzüberschreitungen in der Pharmazie. Die Vorträge der Pharmaziehistorischen Biennale in Meißen vom 22. bis 24. April 2016 mit einem Anhang: Pharmaziehistorische Reminiszenzen von Dr. Klaus Meyer, Stuttgart 2017, s. 33–54.
• I. Arabas, Ksiądz Remigiusz Ładowski, pijar (1738–1798) – popularyzator wiedzy przyrodniczej, [w:] Ksiądz Krzysztof Kluk i badacze epoki stanisławowskie, Muzeum Rolnictwa im. ks. K. Kluka w Ciechanowcu Instytucja Kultury Województwa Podlaskiego, Ciechanowiec 2016 s. 5–25.
• I. Arabas, S. Asada, Medicinal and magical plants in Polish studies of the Ainu culture, [w:] 42nd International Congress for the History of Pharmacy, Istambul, Turkey, The Exchange of Pharmaceutical Knowledge between East and West”, Istambul 2016, s. 337- 341.
• I. Arabas, Od gabinetu do wydziału: historia przekształcenia rzemieślniczej profesji w naukę uniwersytecką = From one office to academic department: History of Transformation of a Craft Profession into a University Discipline, [w:] Jubileusz 90-lecia Wydziału Farmaceutycznego z Oddziałem Medycyny Laboratoryjnej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego, Pod redakcją: prof. dr. hab. n. farm. Piotra Wroczyńskiego, dr hab. Iwony Arabas, dr. Andrzeja Zimniaka, dr n. farm. Moniki Grudzień, mgr Katarzyny Stańczyk, Warszawa 2016, s. 9–64.
• I. Arabas, Królestwo roślin w zbiorach księżnej Anny Jabłonowskiej, [w:] Jabłonowscy. w kraju i poza jego granicami, Ciechanowiec 2015, s. 7–33.
• I. Arabas, ‘Salus aegroti suprema lex’ – refleksja z pogranicza nauki i sztuki, [w:] Kodeks Etyki Farmaceutycznej NIA, Warszawa 2013, s. 43–54.
• I. Arabas, Petersburskie ślady kolekcji Anny ks. Jabłonowskiej z Siemiatycz, [w:] „Anna ks. Jabłonowska i ks. Krzysztof Kluk – ludzie, którzy wyprzedzili swoją epokę”, Ciechanowiec 2011, s. 9–27.
• I. Arabas, Aptekarz wojskowy Ferdynand Karo i jego syberyjskie peregrynacje, [w:] Pamiętnik XIX Sympozjum Historii Farmacji Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego, Sanok 2010, s.1-6.
• I. Arabas, Encyklopedie zdrowia w „epoce ciekawości”, [w:] Staropolskie kompendia wiedzy, pod redakcją Iwony M. Dackiej-Górzyńskiej i Joanny Partyki, DiG, Warszawa 2009, s. 257–267.
• I. Arabas, Natur, Art And Science In the Cabinets of Curiosities, [w:] Comunicationes orales, Actas del 38 Congreso International de Historia de la Farmacia, Seville 2007, s. 1-6.
• I. Arabas, Muzeum Farmacji im. mgr Antoniny Leśniewskiej, [w:] Dary i Darczyńcy. 70 lat Muzeum Historycznego m.st. Warszawy Katalog wystawy jubileuszowej, Warszawa 2006, s. 584-600.
• I. Arabas, Prace Towarzystwa Warszawskiego Przyjaciół Nauk na rzecz poprawy stanu zdrowotnego ludności wiejskiej, [w:] Fascynacje folklorystyczne. Księga poświęcona pamięci Heleny Kapełuś, Warszawa 2002, s. 1-12.
• I. Arabas, Panny apteczkowe – rola dworu szlacheckiego w kształtowaniu świadomości terapeutycznej na polskiej wsi, [w:] Pod patronatem Hygiei. Udział kobiet w rozwoju nauk przyrodniczych. Pod redakcją Iwony Arabas, Warszawa 2000 r., s. 85-99
• I. Arabas, Rola apteczek dworskich w siedzibach szlacheckich na przełomie XVIII i XIX w., [w:] Pamiętnik VIII Sympozjum Historii Farmacji z okazji 70-lecia I Zjazdu Aptekarzy Słowiańskich i Konferencji „Farmacja w Europie Środkowo-Wschodniej”. Pod redakcją Anity Magowskiej, Poznań-Błażejewko-Warszawa 1999, s. 64 – 71.
• I. Arabas, Les plantes dans les pharmacopees polonaises de 1817 et de 1937, [w :] Medicaments et aliments approche ethnopharmacologique, Paris 1996, s. 258 -259.
• I. Arabas, L’utilisation des opioides dans les hopitaux polonais de la seconde moitié du XIXe siecle, [w :] Pratiques Professionnelles – Therapeutique, Paris 1996, s. 393 -395.
• I. Arabas, Z historii używania maku w Polsce, [w:] Raport o maku (Papaver somniferum L.). Pod red. Tadeusza L. Chruściela, Warszawa 1992, s. 102 – 106.
• • I. Arabas, Leki roślinne w „Dziełach wszystkich” Oskara Kolberga, [w:] Historia leków naturalnych. Pod red. Barbary Kuźnickiej. I. Źródła do dziejów etnofarmacji polskiej, Warszawa 1986, s. 91 – 161.
• I. Arabas, Wybrane rośliny o działaniu uzależniającym w renesansowych herbarzach polskich, [w:] Historia leków naturalnych, II. Natura i kultura – współzależności w dziejach lekoznawstwa, red. Barbara Kuźnicka, Warszawa 1989, s. 131 – 139.

Biogramy

• I. Arabas, Encyklopedia Polski Petersburg, polskaipetersburg.pl/hasla/lesniewska-antonina, Leśniewska Antonina, Лесневская Антонина Болеславовна.
• I. Arabas, Słownik Polski wkład w przyrodoznawstwo i technikę, redakcja naukowa Bolesław Orłowski, T. I–IV, Warszawa 2015: Stanisław Biniecki, s. 145–147 (I); Józef Jan Celiński, s. 238 (I); Ferdynand Karo, s. 169–170 (II); Szymon Fabian, s. 393–394 (I), Teodor Torosiewicz, s. 299–300 (IV)/MD; Bronisław Koskowski, s. 264–265 (II).
• I. Arabas, A. Chodkowska, Stanisław Mączewski (1892–1941), „Wrocławskie Studia Wschodnie”, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 2021, t. 25, s. 175-18. https://doi.org/10.19195/1429-4168.25.11
• I. Arabas, A. Chodkowska, Jerzy Grzędzielski (1901–1941), „Wrocławskie Studia Wschodnie”, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego 2021, t. 25, s. 181-188.
  https://doi.org/10.19195/1429-4168.25.12
• I. Arabas, Instytut De Republica, I. Arabas, Ferdynand Karo, https://iderepublica.pl/znani-nieznani/indeks/ferdynand-karo/
• I. Arabas, Instytut De Republica, I. Arabas, Julian Talko-Hryncewicz – lekarz, uczony i badacz Syberii, Instytut De Republica
  https://iderepublica.pl/znani-nieznani/indeks/julian-talko-hryncewicz/
• I. Arabas, Barbara Kuźnicka, [w:] Słownik biograficzny botaników polskich, red. Piotr Köhler, Kraków 2024

Artykuły

• I. Arabas, Motywy farmaceutyczne w zbiorach malarskich Muzeum Narodowego w Warszawie, „Farmacja Polska” 1982, t. 38, s. 394 – 400.
• I. Arabas, Publikacje historyczne Teofila Tugendholda, „Farmacja Polska” 1983, t. 39, s. 351 – 357.
• I. Arabas, Teofil Tugendhold jako historyk farmacji, „Archiwum Historii i Filozofii Medycyny” 1985, t. 48, s. 489 – 510.
• I. Arabas, Lecznictwo ludowe i leki roślinne w badaniach ankietowych czasopisma „Wisła” (1889 – 1905, 1916/1917), „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 1991, t. 36, s. 64 – 69.
• I. Arabas, H. Lichocka, Źródła do dziejów nauk o leku w zabytkowych zasobach Bratysławy, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, 4, 1993, s. 157 – 162.
• I. Arabas, M. Malewicz, O dziejach stosowania opium na podstawie Usus opii… Baltazara Ludwika Trallesa z 1757 r., „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 1993, t. 4, s. 131 – 135.
• I. Arabas, M. Malewicz, Usus opii… de Balthasar Louis Tralles, medecin silesien du XVIIIe siecle, „Revue d’Histoire de la Pharmacie” 1994, t. 41, s. 411- 414.
• I. Arabas, Problem narkomanii w Polsce na przełomie XIX i XX w., „Farmacja Polska” 1996, t. 52, s. 174 – 177.
• I. Arabas, J. Brzezińska, Międzynarodowe i narodowe stowarzyszenia historii farmacji we współczesnej charakterystyce, „Farmacja Polska” 1996, t. 52, s. 602 – 610.
• I. Arabas, Employment of opium and its alkaloids in European, especially Polish therapeutics (XIX – XX century) and the consequences of abuse of narcotics analgesics, “The Japanese Journal of History of Pharmacy” 1997, t. 32(1), s. 18-25.
• Arabas, J. Arabas, S. Asada, Transformacje w polskiej nauce i szkolnictwie po 1990 r., „Biuletyn Naukowy Konan Womens University”, 1997, s. 131-140.
• I. Arabas, S. Asada, Leki i metody lecznicze w japońskiej tradycji, “Farmacja Polska”1998, t. 54, s. 461- 468.
• I. Arabas, A. Chodkowska, Nieprzetartym szlakiem, „Farmacja Polska” 2000, t. 56, s. 573-583.
• I. Arabas, Lecznictwo ludowe w badaniach etnograficznych, „Farmacja Polska” 2002, t. 58, s. 1151-1163.
• I. Arabas, Książki medyczne w domowej terapii w polskich dworach szlacheckich, “Farmacja Polska” 2003, t. 24, s. 1108-1116.
• I. Arabas, Historia powstania i ocalenia Muzeum Farmacji im. mgr Antoniny Leśniewskiej, “Medycyna Nowożytna” 2003, t. 10, s. 225-230.
• I. Arabas, Muzeum Farmacji im. mgr Antoniny Leśniewskiej Oddział Muzeum Historycznego m.st. Warszawy – historia i zbiory, „Almanach Muzealny” 2003, t. 4, s. 317-332.
• I. Arabas, Potoczna wiedza o lekach w czasopismach dziewiętnastowiecznych, „Medycyna Nowożytna” 2004, t. 11, s. 141-180.
• I. Arabas, The founder of the Polish and world oil industry: Polish pharmacist Ignacy Łukasiewicz and the 150th anniversary of the lighting of the first kerosene lamp, “Pharmaceutical Historian, British Society for the History of Pharmacy”, 2005, t. 35, nr 1, s. 8-10.
• I. Arabas, Dla zdrowia, animuszu i edukacji…, „Annales Academiae Medicae Gedanensis” 2005, t. 35, suplement 9, s. 279-287.
• I. Arabas, W. Grębecka, Rośliny lecznicze we florze pogranicza, „Farmacja Polska” 2005, t. 61, s. 1152-1158.
• I. Arabas, Kobiety i farmacja, „Farmacja Polska” 2007, t. 63, s. 1017-1023.
• I. Arabas, Z. Marcińska, Historia farmacji w malarstwie, „Farmacja Polska” 2007, t. 63, s. 744-749.
• I. Arabas, Badacz flory syberyjskiej mgr farm. Ferdynand Karo, „Apothecaria Bydgostiana. Studia z Dziejów Farmacji i Medycyny” 2008, t. 10, s. 19-24.
• I. Arabas, A. Chodkowska, Krótka historia reklamy farmaceutycznej – „Kto sekret zna, o zdrowie dba”, „Farmacja Polska” 2009, t. 65, s. 41-45.
• I. Arabas, Przyrodnicy, kolekcjonerzy i teoretycy muzealnictwa, „Kwartalnik Historii Nauki” 2009, t. 54, nr 1, 115-130.
• I. Arabas, Losy kolekcji księżnej Anny Jabłonowskiej na podstawie dokumentów z Archiwum Rosyjskiej Akademii Nauk w St. Petersburgu, „Kwartalnik historii Nauki i Techniki” 2009, t. 54, nr 2, s. 95-108.
• I. Arabas, Aptekarze i lekarze jako kolekcjonerzy i teoretycy muzealnictwa, „Apothecaria Bydgostiana. Studia z Dziejów Farmacji i Medycyny” 2010, t. 11, s. 54-60.
• I. Arabas, Z dziejów aptekarstwa. Czy Galen był aptekarzem?, „Aptekarz Polski” 2011, t. 61, (39e), s. 46- 49.
• I. Arabas, Niezrealizowany projekt narodowego muzeum historii naturalnej księżnej Anny Jabłonowskiej, „Kwartalnik Historii Nauki” 2012, t. 57, s. 166-180.
• I. Arabas, Zielniki flory syberyjskiej Ferdynanda Karo w zbiorach europejskich ogrodów botanicznych, „Wrocławskie Studia Wschodnie”, 16, 2012, s. 233–241.
• I. Arabas, N. M. Smirnowa, J. Krasnobajewa, S. A. Kowalenko, Ocalałe z moskiewskiej pożogi: materialne ślady świetności przyrodniczej kolekcji księżnej Anny Jabłonowskiej, „Cenne, Bezcenne/ Utracone” 2013, 1-4, s. 12-17.
• I. Arabas, A. Pielińska, J. Popiołek, Leczenie bursztynem dawniej i dziś, „Farmacja Polska” 2013, t. 69, s. 32-36.
• I. Arabas, Apteczka dla kucharza zawsze otworem stać musi, „Archivarius Visegradensisi”, 1, 2013, s. 277-284.
• I. Arabas, A. Pielińska, J. Popiołek, Leczenie bursztynem dawniej i dziś, „Farmacja Polska”, 69, 2013, s. 32–36.
• I. Arabas, S. Asada, Polish studies of the medical traditions of the Ainu, “ORGANON” 2015, t. 47: s. 5-13.
• I. Arabas, Activities of Maria Skłodowska-Curie and Antonina Leśniewska during the First World War, “Sbornik prednasek z dejin farmacie” 2016, s. 48.
• I. Arabas, Podlaska kolekcja roślin księżnej Anny Jabłonowskiej, „Herbalism” nr 1(5) / 2019, s. 42-56.
• I. Arabas, M. Biniecka, L.M. Czyż, S. Tulik, Legendarne surowce lecznicze pochodzenia morskiego: historia z ciągiem dalszym, „Farmacja Polska” 2019, t. 75, s. 692-697.
• I. Arabas, New Raw Materials from the New World: Transfer of Knowledge to Polish Pharmacies, “Organon”, t. 52, 2020, s. 31-46, DOI 10.4467/00786500.ORG.20.002.12928
• I. Arabas, L. Bondar, Искусственный кабинет княгини Анны Яблоновской в Семятыче: польская «кунсткамера» XVIII в. [Iskusstvennyy kabinet knyagini Anny Yablonovskoy v Semyatyche: pol’skaya «kunstkamera» XVIII v.], „Кунсткамера” („Kunstkamera”), t. 3, 2020 nr 4 (10), s. 87-104. [czasopismo Muzeum Antropologii i Etnografii (Kunstkamera) im. Piotra Wielkiego Rosyjskiej Akademii Nauks]. DOI 10.31250/2618-8619-2020-4(10)-00-00
• I. Arabas, Byliniak M., Galon K., Droga do opieki farmaceutycznej w Polsce – praktyka, definicje i ustawa, „Farmacja Polska”, 77, 2021, nr 1, s. 34-39. ISSN 0014-8261 (print); ISSN 2544-8552 (on-line).
• I. Arabas, L. Bondar, L. Czechowicz, Nie tylko kurs historii naturalnej. Księżnej Anny Jabłonowskiej zbiór „wszystkich przedmiotów dociekań człowieka”, „Kwrtalnik Historii Nauki i Techniki” 2021, t. 66, s. 137-160. DOI 10.4467/0023589XKHNT.21.005.13389.
• I. Arabas, P. Daszkiewicz, Mapa erupcji Wezuwiusza: niezwykły polonik w zbiorach Narodowego Muzeum Historii Naturalnej w Paryżu, „Przegląd Geologiczny” 2022, t. 70, s. 231–235.
• I. Arabas, L. Bondar, A. Kurguzowa, Минералогическая коллекция Натурального кабинета княгини Анны Яблоновской (1728—1800) в отражении двух каталогов 1801 г. и 1802 г. и записок академика В. М. Севергина, „История” 2022, t. 13 (114), s. 1-55. S207987840021194-2-1, ISSN 2079-8784, URL – http://history.jes.su DOI 10.18254/S207987840021194-2
• I. Arabas, Źródła wiedzy panien apteczkowych: tradycje słowiańskie czy śródziemnomorskie? „Medycyna Nowożytna”, t. 29, 2023, z. 1, s. 323-334.
  DOI 10.4467/12311960MN.23.016.18457
• I. Arabas, Mineralogiczna kolekcja w Gabinecie Historii Naturalnej księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2024, t. 69(1), s. 109-142
  DOI:10.4467/0023589XKHNT.24.004.19536
• H. Suido, S. Asada, I. Arabas, Application of the leaves of hellodendron amurense on new type of foods (novel food), “Medycyna Nowożytna” 2024, t. 30, Suplement I, s. 307-321
  https://doi.org/10.4467/12311960MN.24.021.20014
• M. Jeziorek, R. Księżopolski, I. Arabas, A. Pietrosiuk, Gatunki z rodzaju Arnica – tradycyjne zastosowania i obecne kierunki badań biotechnologicznych
  “Farmacja Polska” 2024, 79(12) s. 779-787. DOI:10.32383/farmpol/183832
• I. Arabas, W hołdzie naturze: siemiatycka kolekcja przyrodnicza, księżnej Anny Jabłonowskiej, „Ciechanowiecki Rocznik Muzealny”2024, 20, s. 19-24.
• I. Arabas, P. Daszkiewicz, Technika konserwacji okazów królestwa zwierząt w Gabinecie Historii Naturalnej księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2025, t. 70, nr 2, s. 55–70.

Artykuły recenzyjne i recenzje

• I. Arabas, rec.: Magdalena Grenda-Kurmanow, Zielniki. Ochrona i konserwacja, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 2023, ss. 286, „Medycyna Nowożytna” 2024, t. 30, z. 1, s. 195-200.
• I. Arabas, rec.: Joanna Partyka, Między a Encyklopedią: Europejskie konteksty dla staropolskich kompendiów wiedzy Between Scientia Curiosa and Encyclopedia: European contexts for old Polish compendiums of knowledge. Warsaw: (Publishing House of the Institute of Literary Research of the Polish Academy of Sciences), 2019. 224 pp. ISBN: 978-83-66076-54-9, Book review.
• HoST -Journal of History of Science and Technology”, vol. 15, no. 2, 2021, pp. 187-189.
• I. Arabas, rec.: Joanna Partyka, Między scientia curiosa a encyklopedią. Europejskie konteksty dla staropolskich kompendiów wiedzy, Wydawnictwo Instytutu Badań Literackich PAN, Warszawa 2019, ss.224, „Kwartalnika Historii Nauki i Techniki”, t. 65, 2020, nr 2, s. 131-134. DOI 10.4467/0023589XKHNT.20.025.12858
• I. Arabas, J. Partyka, rec.: María de Carmen Francés Causapé, María Cri-stina de Frutos Quintanilla, José Iván Pando Marcos, Aportación de la Farmacia Viet-namita en y tras la época colonial francesa en el siglo XX, Paloma Elena Carretero, Madrid 2021, „Medycyna Nowożytna” 2022, t. t. 28, z. 1, s. 181-182.
• I. Arabas, rec.: Sławomir Łotysz, Fabryka z darów: Penicylina za żelazną kurtyną 1945-1954. Warszawa: Oficyna Wydawnicza ASPRA-JR, 2020, ss. 249,HoST – Journal of History of Science and Technology” 2022, t. 16, nr 1, s. 136 – 138. ISBN: 978-83-8209-008-6, Published Online: 24 Jun 2022DOI: https://doi.org/10.2478/host-2022-0009

Inne

• Arabas, R. Księżopolski, Sprawozdanie – Czwarta edycja Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Rośliny lecznicze w nauce i kulturze”, Warszawa–Ciechanowiec, 22–25 maja 2025 r., „Medycyna Nowożytna” 2025, t. 31, z. 1, s. 157 – 163. DOI: 10.4467/12311960MN.25.009.21838
• Arabas, M. Biniecka, R. Paliga, Aby dobrze służyło…, [w:] Rzeczy Piękne, Serce nie sługa?!, pod red. M. Wrześniak i N. Mojżyna, Warszawa 2025, s. 413-419.
• Arabas, R. Księżopolski, Rośliny lecznicze w nauce i kulturze. Konferencja naukowa, III edycja, 24–26 maja 2024 r., Rzeszów, „Medycyna Nowożytna” 2024, t. 30, z. 2, s. 165-172. https://doi.org/10.4467/12311960MN.24.055.20885
• Arabas, Działalność Pracowni Historii Nauk Przyrodniczych i Medycznych Instytutu Historii Nauki PAN w 2022 r., „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, 2023, t. 68, nr 3, s. 219–225. DOI 10.4467/0023589XKHNT.23.035.18415
• I. Arabas, R. Księżopolski, Druga edycja Międzynarodowej Konferencji Naukowej „Rośliny lecznicze w nauce i kulturze”, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2023, t. 68, nr 4, s. 275–285
  DOI 10.4467/0023589XKHNT.23.054.18796
• I. Arabas, R. Księżopolski, Historia leków naturalnych – nowa odsłona, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2022, t. 67, nr 4, s. 211–220.DOI 10.4467/0023589XKHNT.22.045.16976
• I. Arabas, Działalność Pracowni Historii Nauk Przyrodniczych i Medycznych Instytutu Historii Nauki PAN w 2021 r., „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki”, t. 67, 2022, nr 3, s. 149–155.
  DOI 10.4467/0023589XKHNT.22.028.16331
• I. Arabas, Kolekcje przyrodnicze i gospodarcze innowacje – tradycja i nowoczesność. Pamięci księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej (1728-1800), „Medycyna Nowożytna”, 27, 2021, z. 1, s.151-154. DOI 10.4467/12311960MN.21.010.14223.
•  Arabas, Działalność Pracowni Historii Nauk Przyrodniczych i Medycznych w 2020 r., „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2021, t., s. 248-251.
•  Arabas, Wspomnienie o prof. dr hab. Barbarze Kuźnickiej, „Nauka Polska Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój”, XXX (LV), Warszawa 2021, 245-248.
•  Arabas, Marzenie księżnej Anny z Sapiehów Jabłonowskiej o narodowym muzeum przyrodniczym, Silva Rerum, Pasaż Wiedzy, copyright © Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie https://www.wilanow-palac.pl/ (dostęp od 22IV 2021)
• I. Arabas, L.M. Czyż, Święto polskiej farmacji w Instytucie Polskim w Madrycie, „Farmacja Polska”, 74, 2018, s. 411-412.
• I. Arabas, L.M. Czyż, Statuetka mgr farm. Antoniny Leśniewskiej wręczona szczególnie zasłużonym dla rozwoju historii farmacji, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 63, 2018, s.220-224.
• I. Arabas, Festiwal Nauki, O księżnej Jabłonowskiej, która „pierwsza w kraju naszym […] historii naturalnej naukę zaszczepić wielkim kosztem przedsięwzięła…”, „Medycyna, dydaktyka wychowanie” 2018, t. 50, nr 10, s. 34-36.
• I. Arabas, L. M. Czyż, Pod patronatem Polskiego Towarzystwa Farmaceutycznego: promocja wspomnień magistry Antoniny Leśniewskiej w Instytucie Polskim w St. Petersburgu, „Farmacja Polska” 2018, t. 74, s. 356–359.
• I. Arabas, Activities of Maria Skłodowska-Curie and Antonina Leśniewska during the First World War, „Sbornik Prednasek z Dejin Farmacie”, 2016, s. 48.
• I. Arabas, L. M. Czyż, Święto polskiej farmacji w Instytucie Polskim w Madrycie, „Farmacja Polska” 2018, t. 74, s. 411–412.
• I. Arabas, L. M. Czyż, Statuetka mgr farm. Antoniny Leśniewskiej wręczona szczególnie zasłużonym dla rozwoju historii farmacji, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2018, t. 63, s. 220–224.
• I. Arabas, L. M. Czyż, Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne na stulecie odzyskania niepodległości, „Farmacja Polska” 2018, t. 74, s. 651–654.
• I. Arabas, A. Tyszkiewicz, Farmacja na Uniwersytecie, Warszawa 2017, ss. 23, ISBN 978-64551-17-8.
• I. Arabas, A. Tyszkiewicz, Pharmacy at the University of Warsaw, Warszawa 2017, ss. 22. ISBN 978-83-64551-18-5.
• I. Arabas, dr hab. Stanisław Biniecki (1907–1999): twórca oryginalnych polskich leków, „Medycyna Dydaktyka Wychowanie”, WUM, 2017, s. 28–31.
• I. Arabas, M. Więcek, Jubileusze Polskich historyków farmacji, „Kwartalnik Historii Nauki I Techniki” 2017, t. 62, s. 115–118.
• I. Arabas, Kobiety i farmacja, „Mówią Wieki”, sierpień 2017, s. 79–80.
• I. Arabas, Sprawozdanie ze 150-lecia urodzin mgr Antoniny Leśniewskiej, „Kwartalnik Historii Nauki i Techniki” 2017, t. 62, s. 214–216.

Referaty wygłoszone na Kongresach zagranicznych:

• I. Arabas, Histoire de l’emploi du pavot en Pologne au dix-neuvieme siecle. Congres nternational d’Histoire de la Pharmacie., 15 -18 April 1989, Athens.
• I. Arabas, La reaction des savants polonais a la decouverte de la morphine, XXX Congressus Internationalis Historiae Pharmaciae. aprilis 15 – 20 1991, Praga.
• I. Arabas, Les herbes dans les pharmacopees du 1817 et du 1937 (la seconde edite 120 ans plus tard), International Conference on Ethnomedecine, Heidelberg 1993.
• I. Arabas, L’utilisation des opioides dans les hopitaux polonaise de la IIe moitie du XIX e siecle. XXXII Congres International d’Histoire de la Pharmacie. 25-29 septembre 1995 r, Paris.
• I. Arabas, Employment of opium and its alkaloids in European, especially Polish therapeutics (XIX – XX century) and the consequences of abuse of narcotics analgesics. Sympozjum Japońskiego Towarzystwa Historii Farmacji, wrzesień 1996, Osaka.
• I. Arabas, Insects in Polish folk medicine, 33 International Congress for the History of Pharmacy, Jun 11-14, 1997, Stockholm.
•  Arabas, S. Asada, Medicaments in Japanese Medicine-Boxes on the Turn of the 19th century, 34 Congressus Internationalis Historiae Pharmciae, 1999, Firenze.
• I. Arabas, The Role of Gentry Manor in Healthcare of the Polish Countryside in XIX century, 35 International Kongress fur Geschichte der Pharmazie, 19-22, 09, 2001, Lucerne.
• I. Arabas, Father of Polish and worldoil industry – Polish pharmacist Ignacy Łukasiewicz, 36th International Conress on the History of Pharmacy, Sinaia-, 24-27 September 2003, Romania.
• I. Arabas, W. Grębecka, Medicinal plants of the borderland, 37th International Congress for the History of Pharmacy, 22nd June-25th June 2005, University of Edinburgh.
• I. Arabas, Nature, Art and Science in the Cabinets of Curiosities, XXXVIII Congressus Internationalis Historiae Pharmaciae, 19-22 Septembre 2007, Sevilla.
• I. Arabas, Thesaurus plantarum sybericarum. Tracing the research of an outstanding Polish florist- Ferdynand Karo (1845-1927), 39. International Congress for the History of Pharmacy, 2009, Wien.
• I. Arabas, “Blazing the Trail” – Antonina Leśniewska’s published Memoirs documenting her pathfinder role in opening the perspectives for pharmaceutical education for women, XXXX International Congress for the History of Pharmacy, September 14-17, 2011, Berlin.
• I. Arabas, Pharmaca in the natural history cabinet of the duchess Anna Jabłonowska of Siemiatycze, 41.st International Congress for the History of Pharmacy, September 10-14, 2013, Paris.
• I. Arabas, Medicinal and magical plants in Polish studies of the Ainu culture, 42nd International Congress for the History of Pharmacy, 8 IX 2015, Istanbul.
•  Arabas, The year of two important pharmaceutical anniversaries in Poland, 43rd International Congress for the History of Pharmacy, 12-15 September 2017, Warsaw.
•  Arabas, A small museum which has a lot to say. Antonina Leśniewska Museum of Pharmacy, Warsaw, European Museum Forum (European Council), 22-26 V 2019, Sarajewo.
• I. Arabas, New Raw Materials from the New World: Transfer of Knowledge to Polish Pharmacies, 44th International Congress for the History of Pharmacy, Waszyngton, 5-9 IX 2019.
• I. Arabas, L. Bondar, Источники для изучения истории стественного кабинета герцогини Анны Яблоновской в собрании СПбФ АРАН, Międzynarodowa Konferencja «Миллеровские чтения. online 21-26, X 2020.

Wróć