Materialne dziedzictwo badań rentgenowskich w polskich muzeach

26.02.2026 | 05.03.2026

Prof. dr hab. Ewa Wyka, Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk

 

5 stycznia 1896 roku w wiedeńskim dzienniku „Die Presse” ukazała się pierwsza notatka informująca o odkryciu przez Wilhelma Conrada Röntgena (1845–1923) promieni przenikających przez różnorodne materiały, w tym także przez ludzkie ciało. Powszechna dostępność wymaganej aparatury laboratoryjnej, ciekawość badawcza oraz potrzeba odtworzenia wyników sprawiły, że eksperyment Röntgena w krótkim czasie był wielokrotnie powtarzany i opisywany w literaturze naukowej. Równolegle szybko pojawiały się praktyczne zastosowania nowego rodzaju promieniowania – w medycynie, badaniach dzieł sztuki, nauce i technice. Udoskonalano budowę lamp rentgenowskich oraz konstruowano wyspecjalizowane aparaty przeznaczone do badań promieniami X.

Referat poświęcony będzie recepcji tego odkrycia w środowisku uczonych, medyków i techników działających na ziemiach polskich. Przedstawiony zostanie korpus historycznych lamp, aparatów rentgenowskich i innych obiektów zachowanych w zasobach polskich muzeów, dokumentujących rozwój technik i badań rentgenowskich na ziemiach polskich od 1896 roku do pierwszej połowy XX wieku.

Wróć