Sprawozdanie z realizacji projektu NCN Sonata Bis „Historia Nauki na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju” za rok 2025

12.01.2026 | 26.01.2026

Sprawozdanie z realizacji projektu NCN Sonata Bis „Historia Nauki na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju” za rok 2025

Projekt „Historia Nauki na Rzecz Zrównoważonego Rozwoju”, finansowany w ramach grantu Sonata Bis Narodowego Centrum Nauki, wystartował oficjalnie w listopadzie 2024 z dr hab. Marcinem Krasnodębskim jako kierownikiem projektu. W styczniu 2025 r. do projektu dołączył doktorant Szkoły Doktorskiej Anthropos Jan Możdżyński, a w lutym 2025 r. zatrudniona na stanowisku postdoc dr Tijana Rupčić.

Główne tematy badawcze w 2025 r.:

Zeszły rok upłynął pod znakiem organizacji współpracy w ramach projektu oraz załatwiania licznych formalności. Mimo wielu wyzwań administracyjnych, prowadzone w 2025 r. kwerendy archiwalne i analiza literatury okazały się niezwykle owocne.

• Marcin Krasnodębski skupił się na historii dziedziny naukowej noszącej miano „ekologii przemysłowej”, ze szczególnym uwzględnieniem debat toczonych na łamach jej periodyków dotyczących granic używania ekologicznych metafor do opisania systemów przemysłowych.
• Tjana Rupčić zajmowała się historią eko-ekspertyzy w Jugosławii w latach 50. i 60. opierając się na kwerendach archiwalnych w Belgradzie, w Lublanie, oraz w Wiedniu.
• Jan Możdżyński, w celu naszkicowania planu swojego doktoratu na temat sozologii (polskiej tradycji naukowej zajmującej się ochroną środowiska i zasobów), dokonał przekrojowej kwerendy źródłowej w poszukiwaniu periodyków, podręczników oraz artykułów poświęconych tej dyscyplinie.

Konferencje i seminaria:

• 8 kwietnia 2025: (Marcin Krasnodębski) Referat „Historia Nauki na rzecz Zrównoważonego Rozwoju – Wprowadzenie do Ekologii Przemysłowej”, seminarium Zakładu Historii Nauk Przyrodniczych i Medycznych, Warszawa
• 5–7 czerwca 2025: (Tijana Rupčić) Wystąpienie w ramach warsztatów „Predicting Europe: Histories of the Future in Post-1945 Europe”, Bruksela, Belgia
• 11–14 czerwca 2025: (Marcin Krasnodębski) Referat „Revolutionizing the chemical industry for the post-growth society: Architects of Sanfte Chemie”, 14th International Conference on the History of Chemistry, Walencja, Hiszpania
• 24–27 czerwca 2025: (Tijana Rupčić) Wystąpienie w ramach szkoły letniej „History of Sustainability (History of Science Society – HSS)”, Bolonia, Włochy
• 18–23 sierpnia 2025: (Jan Możdżyński) Prezentacja na temat historii sozologii w ramach szkoły letniej „Transnational Perspectives on Eastern Europe and the Baltic Sea Region: Past and Present”, Sztokholm, Szwecja
• 1–5 września 2025: (Jan Możdżyński) Prezentacja na temat historii sozologii, w ramach szkoły letniej „Narratives of Disruption and Continuity in Science, Technology, and Society”, Wuppertal, Niemcy
• 9–12 września 2025: (Marcin Krasnodębski) Referat „Standardizing resinous products in France and the United States in the late 19th and early 20th centuries: the case of turpentine”, 7th Biennial Conference of the European Rural History Organisation (EURHO), Coimbra, Portugalia
• 9–12 października 2025: (Tijana Rupčić) Prezentacja „Dams, Diplomacy, and Development: Yugoslav Engineering in the Non-Aligned World”, Society for the History of Technology (SHOT) Annual Conference, Luksemburg
• 14 października 2025: (Jan Możdżyński) „Zrównoważony rozwój za żelazną kurtyną: historia sozologii. Obrona indywidualnego planu badawczego”, seminarium Zakładu Historii Nauk Przyrodniczych i Medycznych, Warszawa
• 22 października 2025: (Marcin Krasnodębski) Referat „Naukoznawcze dziedzictwo grupy starnberskiej”, Spotkanie Komisji Historii Nauki PAU
• 3–16 listopada 2025: (Tijana Rupčić) Prezentacja „Science and Policy in Harmony: Shaping Environmental Strategies in Yugoslav Self-Management”, History of Science Society (HSS) Annual Conference, Nowy Orlean, USA
• 1 grudnia 2025: (Tijana Rupčić) Prezentacja o technokracji i podtrzymywalności w Jugosławii, seminarium KTH Built Environment Department, Sztokholm, Szwecja
• 9 grudnia 2025: (Tijana Rupčić) „Before It Was Cool to Be Green: Professor Balthazar’s Eco Futures”, seminarium Zakładu Historii Nauk Przyrodniczych i Medycznych, Warszawa

Publikacje:

• Marcin Krasnodębski, Designing utopias: Toward Clementsian industrial climax ecology, Journal of Industrial Ecology, 29(6), 2025, s. 1946-58. https://doi.org/10.1111/jiec.70127
• Marcin Krasnodębski, Odpowiedzialność nauki: Historia niedokończona, Academia, 82(2), 2025. https://doi.org/10.24425/academiaPAN.2025.156812

[Recenzja] Marcin Krasnodębski, Le Plein d’hydrogène: Une histoire des piles à combustible en France [A full tank of hydrogen: A history of fuel cells in France] by Nicolas Simoncini, Technology and Culture, 66, 2025, 563-565. https://doi.org/10.1353/tech.2025.a956869

Nagrody i wyróżnienia:

Dr Tijana Rupčić została nagrodzona za swoje badania na temat historii środowiskowej Jugosławii medalem imienia Ragnara Holma przyznawanym przez szwedzki Królewski Instytut Techniczny KTH. Ceremonia miała miejsce 21 listopada 2025 w Blue Nobel Hall w sztokholskim ratuszu, w którym odbywają się również bankiety podczas ceremonii przyznawania nagrody Nobla. Gratulujemy!

Wróć