Z polskim paszportem po stypendium Fundacji Rockefellera

18.03.2026 | 18.03.2026

O Fundacji Rockefellera (dalej RF) i jej stypendystach mówił na seminarium z historii matematyki Reinhard Siegmund-Schultze podczas swej wizyty w Krakowie w 2018 roku. W swym wystąpieniu skupił się on przede wszystkim na matematykach, którzy korzystali z programów stypendialnych działających przed II wojną światową. Postanowiłam pogłębić i poszerzyć te badania, aby na postawie zebranych materiałów archiwalnych przedstawić pełne opracowanie na temat stypendystów matematyków z Polski. Zagadnienie to nie było wcześniej systematycznie badane, a referat stanowi wstęp do dalszych prac.

Wprowadzeniem do referatu będzie informacja o historii RF, obrazie europejskiej i polskiej matematyki w dokumentach FR oraz namacalnych rezultatach działań tej fundacji w Niemczech i Krakowie.

Przed II wojną światową 12 matematyków legitymujących się polskim paszportem uzyskało stypendium z RF z programów IEB i NS.  Wśród nich byli przede wszystkim przyszli wybitni uczeni, ale tylko niektórzy z nich później związali się z Polską. Dokonam ich prezentacji, przedstawię podstawowe dokumenty (karty stypendysty, Archiwum RF) ilustrujące ich starania o stypendia, przebieg pobytu, a czasem informacje o dalszych losach, także z okresu II wojny światowej. Przybliżę również informacje na temat innych stypendystów z Polski pośrednio związanych z matematyką lub prowadzących badania w pokrewnej matematyce fizyce teoretycznej. Na zakończenie wspomnę polskich matematyków, którzy uzyskali stypendium RF po II wojnie światowej.

Wróć