Instytut Historii Nauki PAN

Joanna Schiller-Walicka, PhD, Associate Professor

04.05.2020 | 01.10.2025

Associate Professor

Deputy Director for General Affairs

History of Education and Anthropology of Culture Research Unit – supervisor

Room: A10

Phone: +48 22 65 72 863

Office hours: Tuesday, Thursday 10am–1pm

E-mail: j.schiller@onet.eu

ORCID: 0000-0002-6843-4505

Academic interests

The history of secondary and higher education in the Kingdom of Poland and the Russian Empire in the 19^th century
The history of humanities and social sciences in the 19^th century on Polish lands and in Russia.

Education, academic degrees and titles

1979 – M.A., Institute of History, University of Warsaw, Professor Maria Wawrykowa’s seminar
1995 – doctorate, Institute for the History of Science, Polish Academy of Sciences
2008 – associate professorship, Institute for the History of Science, Polish Academy of Science

Employment

1980 – internship in the Library of the Polish Academy of Sciences
since 1980 – Institute for the History of Science, Polish Academy of Sciences; currently head of the History of Education and Anthropology of Culture Research Unit
1994–2004 Aleksander Gieysztor Academy of Humanities in Pułtusk
2002–2014 Faculty of Pedagogy of the Cardinal Stefan Wyszyński University in Warsaw

International experience

1986–2018 – several research internships in libraries and archives of St. Petersburg, Moscow, Rostov-on-Don, and Berlin.
Long-term scientific cooperation with the National Research University Higher School of Economics in Moscow as part of research on the history of Russian universities.

Participation in national and international research projects

NCN Project No. NN 108 18 77 40, titled Akademie Nauk Polski i Rosji, uniwersytety, wyższe uczelnie, zakłady i towarzystwa naukowe: polsko-rosyjskie relacje w sferze nauki.
NCN Project No. UMO-2012/06/M/HS3/00274, titled Polska-Rosja: czy fatalizm wrogości? O nowe ujęcie historii.

Membership in scientific councils and editorial boards of journals and publishing series

member of the Scientific Council of the Institute of History of Sciences, Polish Academy of Sciences
member of the Scientific Council of the Archive of the Polish Academy of Sciences
member of the editorial board of “Kwartalnik Historia Nauki i Techniki” (Quarterly Journal of the History of Science and Technology)
member of the editorial board of the series Monografie z Dziejów Oświaty
editor-in-chief of “Rozprawy z Dziejów Oświaty” (Dissertations for the History of Education) (2010–2017; 2020–)

Membership in scientific societies and organizations

member of the Commission for Research on the History of Siberia
member of the Commission of Historians of Poland and Russia
member of the Society for the History of Education
member of the Warsaw Scientific Society
member of the Presidium of the Committee for the History of Science and Technology at Division I: Humanities and Social Sciences, Polish Academy of Sciences
secretary of the Mianowski Fund. A Foundation for the Promotion of Science for the 2019–2021 term

Selected publications

Authored and co-authored books

(2020) Nauki humanistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Pierwsze stulecie 1816–1915, in: Monumenta Universitatis Varsoviensis 1816–2016, Warsaw: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, 267 pp.
(2008) Universitas rossica. Koncepcja rosyjskiego uniwersytetu 1863–1917, Warsaw, 707 pp. (Award from „Przegląd Wschodni” in cathegory of national works in 2008).
(1998) Portret zbiorowy nauczycieli warszawskich publicznych szkół średnich 1795–1862, Warsaw, 488 pp. (Award from the Society for the Promotion and Dissemination of Science and the Stefan Batory Foundation in the Klemens Szaniawski Competition).
(1986) Historia nauki polskiej, in: Bibliografia dotycząca treści tomów III i IV, Wroclaw, 209 pp.

Editorial work (books and journals)

(2025) Andrzej Walicki, Dziennik 1961-1991, 1-2, Warsaw: IHN PAN, Instytut Myśli Politycznej im. G. Narutowicza, Fundacja Oratio Recta.
Walicki, A. (2021) PRL i skok do neoliberalizmu, 3, Fałszowanie historii. Nacjonalizm. Niegodziwości III RP, Warsaw: Fundacja Oratio Recta, IHN PAN, 466 pp.
Tygielski, W. (eds.) (2020) Nauki humanistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Drugie stulecie 1915–2016, in: Monumenta Universitatis Varsoviensis 1816–2016, Warsaw, 307 pp.
Walicki, A. (2020) Idee i ludzie. Próba autobiografii, Warsaw: IHN PAN, Aspra-JR, 456 pp.
Szumski, J. (2016), Polityka a historia. ZSRR wobec nauki historycznej w Polsce w latach 1945–1964, Warsaw, 429 pp.
Zasztowt, L. (eds.) Historia nauki polskiej, t. X 1944–1989: Warunki rozwoju nauki polskiej, 1; Instytucje, 2; Idee i praktyka, 3, Warsaw, 447; 717; 445 pp.
Walicki, A. (2014) Spotkania z Isaiahem Berlinem. Dzieje intelektualnej przyjaźni, Warsaw, 305 pp.
Walicki, A. (2010) Idee i ludzie. Próba autobiografii, Warsaw, 463 pp.
(Nagroda: Warszawska Premiera Literacka Klubu Księgarzy, Książka Kwietnia 2010).
Ajewski, K. (2010) Stanisława Kostki Zamoyskiego życie i działalność 1775-1856, Warsaw, 722 pp.
Zasztowt, L. (eds.) (2004) Instytut Historii Nauki Polskiej Akademii Nauk w latach 1953-2003. Księga jubileuszowa z okazji pięćdziesięciolecia działalności, Warsaw, 507 pp.

Chapters in edited volumes

(2023) ‘Institutions-Universities, Institutes, Scientific Associations’, in: Polish Science and Technology: Contributing to Progress. Olszanica: Wydawnictwo Bosz, pp. 5-19.
Kozłowski, P. (2021) ‘Postscriptum’, in: Schiller-Walicka, J. and Dybicz, P. (eds.) Andrzej Walicki, PRL i skok do neoliberalizmu, 3 Fałszowanie historii. Nacjonalizm. Niegodziwości III RP. Warsaw: Fundacja Oratio Recta, IHN PAN, pp. 451–454.
(2020) ‘Posłowie’, in: Schiller-Walicka, J. (ed.) Andrzej Walicki, Idee i ludzie. Próba autobiografii. Warsaw: IHN PAN, Aspra-JR, pp. 425–430.
(2020) ‘Andrzeja testament polityczny’, in: Schiller-Walicka (ed.) Andrzej Walicki, PRL i skok do neoliberalizmu. Jaruzelski – Solidarność – Zdrada elit, 1. Warsaw: Fundacja Oratio Recta, IHN PAN, pp. 9–14.
Tygielski, W. (2016) ‘Wstęp. Od redakcji’, in: Schiller-Walicka, J. and Tygielski, W. (eds.) Nauki humanistyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Drugie stulecie 1915–2016, Monumenta Universitatis Varsoviensis 1816–2016. Warsaw: Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, pp. 9–20.
(2019) ‘Zachować pamięć. Znaczenie Archiwum Polskiej Akademii Nauk i jego zbiorów dla badań nad historią nauki i oświaty’, in: Jastrzębski, C. (ed.) Ad Personam. Prace ofiarowane Profesorowi Adamowi Massalskiemu w 75. rocznicę urodzin. Kielce: Wydawnictwo Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, pp. 391–413.
(2019) ‘Naród, państwo, terytorium. Roman Dmowski wśród rosyjskich kadetów’, in: Zasztowt, L. and Szumski, J. (eds.) Rok 1918. Odrodzona Polska i Sowiecka Rosja w nowej Europie, 1. Warsaw: IHN PAN, Aspra-JR, pp. 237–258.
(2018) ‘Institutions – Universieties, Institutes, Scientific Associations’, in: Kleiber, M. et al. (eds.) Poland 100 Years. Olszanica: Wydawnictwo Bosz, pp. 418–429.
(2018) ‘Instytucje – uczelnie, instytuty, stowarzyszenia naukowe’, in: Kleiber, M. et al. (eds.) Polska 100 lat. Olszanica: Wydawnictwo Bosz, pp. 418–429.
(2017) ‘Исследования по истории народного просвещения в трудах Комиссии историков Польши и России’, in: Макаров, Н., A. (ed.) Россия в польской историографии, Польша в российской историографии. К 50-летию Комиссии историков России и Польши. Москва: Индрик, pp. 61–80.
(2017) ‘Архив Польской Академии наук как хранилище профессорского наследия’, in: Вишленкова, Е., А, Ильина, К., А., Парсамов, В., С. (eds.) Биографии университетских архивов. Москва: Издательский дом Высшей школы экономики, pp. 265–292.
(2017) ‘Urzędnicy nauki czy uczeni? Rektorzy Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego’, in: Kulecka, A. (ed.) Urzędnicy i urzędy w społeczeństwie XIX wieku. Zbiór studiów. Warsaw, pp. 96–109.
(2016) ‘Cesarski Uniwersytet Warszawski – historiograficzne obszary znane i nieznane’, in: Dąbrowska, M. and Głuszkowski, P. (eds.) Nauka w Polsce i Rosji. Miejsca wspólne, miejsca różne (obszar humanistyki). Studia Rossica, 23. Warsaw, pp. 15–25.
(2016) ‘Cesarski Uniwersytet Warszawski: między edukacją a polityką 1869–1917’, in: Kizwalter, T. (ed.) Dzieje Uniwersytetu Warszawskiego 1816–1915. Monumenta Universitatis Varsoviensis 1816–2016. Warsaw, pp. 557–703.
(2013) ‘Проекты реформы российских университетов начала XX века’, in: Гладышева, А., В. (ed.) История и историческая память. Сборник научных трудов, вып. 7–8, Саратовский государственный университет, Саратов, pp. 191–207.
(2013) ‘Реакция западных экспертов на русскую «профессорскую конституцию» 1906 года’, in: Гладышева, А., В. (ed.) Профессорское сословие России – создатели статусов и смыслов. Москва: Издательский дом Национального университета «Высшая школа экономики», pp. 286–309.
(2013) ‘Uniwersytet Warszawski w systemie uniwersytetów rosyjskich’, in:Zasztowt, L. (ed.) Akademie nauk, uniwersytety, organizacje nauki. Polsko-rosyjskie relacje w sferze nauki XVIII–XX w. Warsaw, pp. 555–572.

Articles

(2024) ‘Andrzeja Walickiego biografia intelektualna. Ostatnie dziesięciolecie’, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 1, pp. 153-184.
(2023) ‘Komisja Edukacji Narodowej a uniwersytety europejskie w XIX wieku. Założenia, wpływy, inspiracje. Kilka refleksji w 250 rocznicę powstania Komisji Edukacji Narodowej’, Rozprawy z Dziejów Oświaty, 60, pp. 83-99.
(2023) ‘Nieznane listy Andrzeja Walickiego do Isaiaha Berlina’, Analecta. Studia i Materiały z Dziejów Nauki, 1, pp. 295-324.
(2023) ‘Działalność Pracowni Dziejów Oświaty i Antropologii Kultury Instytutu Historii Nauki PAN w 2022 r.’, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 3, pp. 257-270. DOI: 10.4467/0023589XKHNT.23.039.18419
(2022) ‘Działalność Pracowni Dziejów Oświaty i Antropologii Kultury Instytutu Historii Nauki PAN w 2021 r.’, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 3, pp. 173-188. DOI: 10.4467/0023589XKHNT.22.031.16334
(2021) ‘Historia społeczna z seksem w tle. Rozważania o książce Alicji Urbanik-Kopeć, Chodzić i uśmiechać się wolno każdemu. Praca seksualna w XIX wieku na ziemiach polskich’, Analecta. Studia i Materiały z Dziejów Nauki Polskiej, 2.
(2018) ‘Wojciech Bogumił Jastrzębowski – biografia i działalność nauczycielska’, Rocznik Towarzystwa Naukowego Warszawskiego, 81, pp. 43–64.
(2018) ‘Jak być (zostać) dobrym historykiem? Marcin Kula, Jerzy Jedlicki, historyk nietypowy’, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 1, pp. 159–166
(2018) ‘Александр Львович Блок (1852–1909). Портрет несостоявшегося человека и ученого’, Новая Польша, 7–8(209), pp. 102–115.
(2015) ‘Historia nauki polskiej, Tom X. 1944–1989. The History of Polish Science, 1944–1989’, Polish Academy of Sciences. Annual Report, pp. 24–26.
(2014) ‘Мифы и стереотипы: несколько замечаний об истории образования в Царстве Польском в XIX в.(пер. с польск. Я. Шумского)’, Вопрсы образования, 3, pp. 223–243.
(2014) ‘Obraz relacji polsko-rosyjskich na przykładzie historii wychowania w Królestwie Polskim w XIX wieku. O kilku mitach i stereotypach’, Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej, 7, s. 9–29.
(2013) ‘Nauki humanistyczne w ogniu biurokratyzacji i parametryzacji’, Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój, 22(47), pp. 49–65.
(2011) ‘Czego nas może nauczyć historia rosyjskich uniwersytetów? Historyczny przyczynek do współczesnych dyskusji o przyszłości uniwersytetu’, Ars Educandi, 8, pp. 15–43.
(2010) ‘Moskiewskie materiały do dziejów Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego’, Rozprawy z Dziejów Oświaty, 47, pp. 197–208.
Zamojska, D. (2010) ‘Inteligencji polskiej portret zbiorowy’, Przegląd Humanistyczny, 1, pp. 21–31.
(2009) ‘Początki kształcenia uniwersyteckiego w Rosji – Petersburski Uniwersytet Akademicki’, Rozprawy z Dziejów Oświaty, 46, pp. 147–170.
(2009) ‘Aleksandr Lwowicz Błok (1852–1909) – portret niespełnionego człowieka i uczonego’, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 1, pp. 11–33.
(2008) ‘Profesorowie Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego wobec wydarzeń rewolucji 1905 roku’, Nauka Polska. Jej Potrzeby, Organizacja i Rozwój, 17, pp. 75–97.
(2006) ‘Tadeusza Zielińskiego koncepcja reformy rosyjskich uniwersytetów’, Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 3–4, pp. 57–89.
(2005) ‘Imperial University of Warsaw – Russification or Rapprochement of the two Slavic Nations?’, Organon, 34, pp. 181–193.

Review essays and reviews

(2024) Review of Uroczystości, stroje i insygnia w ceremoniale Uniwersytetu Warszawskiego 1816–1939 by A. Tyszkiewicz. Rozprawy z Dziejów Oświaty, 61, pp. 375-378.
(2019) Review of Polscy studenci na uniwersytetach niemieckich od końca XVIII do początku XX wieku, 1, by W. Molik. Kwartalnik Historyczny, 125(4), pp. 984–989.
(2019) Review of Anioł w domu, mrówka w fabryce by A. Urbanik-Kopeć. Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 1, pp. 173–179.
(2017) Review of Złoty kciuk. Młyn i młynarz w kulturze Zachodu by K. Rzepkowski. Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 4, pp. 221–225.
(2017) Review of Zapomniana karta dziejów Wielkiej Emigracji: Batignolles 1842–1874 by I. H. Pugacewicz. Rozprawy z Dziejów Oświaty, 54, pp. 205–217.
(2016) Review of Imperiale Herrschaft im Weichselland. Das Königreich Polen im Russischen Imperium (1864–1915) by M. Rolf. Rozprawy z Dziejów Oświaty, 53, pp. 176–184.
(2015) ‘Naprawdę rusyfikacja? Klio na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim 1869–1915’, Review of Istoriki Warszawskogo Impieratorskogo Uniwiersitieta 1869–1915: proswieszczenije, nauka, politika by A Bażenowa. Przegląd Historyczny, 106(3), pp. 595–604.
(2012) Review ofUniversitas Vilnensis 1793–1803. Od Szkoły Głównej Wielkiego Księstwa Litewskiego do Imperatorskiego Uniwersytetu Wileńskiego by J. Kamińska. Rozprawy z Dziejów Oświaty, 49, pp. 236–245.
(2011) Review of Университетская идея в Российской империи XVIII– начала XX веков. Антология. Учебное пособие для вузов by А. Ю. Андреев and С. И. Посохов. Rozprawy z Dziejów Oświaty, 43, pp. 220–227.
(2010) Review of Akademicy i urzędnicy. Kształtowanie ustroju państwowych szkół wyższych w Polsce 1915–1920 by D. Zamojska. Rozprawy z Dziejów Oświaty, t. 47, pp. 269–277.
(2010) Review of Демидовский временник. Исторический альманах. (Demidovskij vremennik. Istoričeskij al’manah) by A. S. Čerkasova, N. G.Pavlovski, T. V. Krupina (eds.). Kwartalnik Historii Nauki i Techniki, 1, pp. 206–214.

Bibliographies

Szumski, J. (2013) ‘Bibliografia zawartości 50 tomów <Rozpraw z Dziejów Oświaty> za lata 1958–2013’, Rozprawy z Dziejów Oświaty, 50, pp. 225–284.

Other

20 popular science articles for the TVP Nauka internet portal, prepared in 2022–2023:

Teodora z Kosmowskich Krajewska (1854-1935) – polska lekarka wśród muzułmanek
Nauczycielska rodzina Marii Skłodowskiej-Curie
Polski potencjał uniwersytecki – od XIV do XXI wieku
Towarzystwo Warszawskie Przyjaciół Nauk (1800-1832)
„Chodzić i uśmiechać się wolno każdemu”
Czy społeczne instytucje wspierające naukę są nam jeszcze potrzebne? O powojennych losach Kasy im. Mianowskiego
Wojciech Bogumił Jastrzębowski (1799-1882) – nauczyciel-wizjoner
Z dziejów ofiarności społecznej na rzecz nauki
Liceum Warszawskie (1804-1830)
Szkoła Rabinów (1826-1863)
Ks. Jakub Falkowski (1775-1848)
Szkolnictwo wyższe bez uniwersytetów
Czy bajki mogą dać początek nowej dyscyplinie naukowej?
Kazimierz Władysław Wóycicki (1807-1879)
Pałac Staszica – warszawski „dom nauki”
Towarzystwo Naukowe Warszawskie
Batignolles (1842-1874)
Odo Bujwid (1857-1942) – wielki uczony, nieszczęśliwy człowiek
Kazimiera Bujwidowa (1867-1932) – jak walczyć o prawa kobiet w dziedzinie oświaty?
250 rocznica powstania Komisji Edukacji Narodowej.

Back