Nowości wydawnicze


Charles Homer Haskins, Renesans XII wieku. Przełożył i posłowiem opatrzył Jacek Soszyński. IHN PAN, ASPRA-JR, Warszawa 2022, ss. 300.
Cena 40,– zł.


Renesans XII wieku Charlesa H. Haskinsa (1871-1937) ukazał się w 1927 r. i szybko zyskał opinię jednej z najważniejszych książek w dorobku mediewistyki amerykańskiej. Dziś to już klasyczna pozycja o uznanej renomie, systematycznie przywoływana przez historyków w przypisach i zalecana studentom jako podstawowa lektura wprowadzająca w tematykę kultury intelektualnej wieków średnich. Haskins podejmuje w swym dziele kwestię początków ruchu umysłowego, który wytworzył w Europie charakterystyczne cechy jej późniejszego rozwoju i przodownictwa cywilizacyjnego w świecie: indywidualizm, racjonalizm i świecki światopogląd. Prezentuje spójną wewnętrznie wizję eksponującą rolę zainteresowań klasycznych jako motoru rozwoju intelektualnego. Jego poglądy są silnie osadzone w pozytywistycznej wizji dziejów, a bezpośrednim bodźcem do napisania książki był sprzeciw wobec przerysowania przez historyków należących do poprzedniego pokolenia roli włoskiego odrodzenia w dziejach Europy. W późniejszych latach poglądy Haskinsa same poddane zostały ostrej krytyce ze strony kolejnych generacji mediewistów. Mimo to, po prawie stu latach od publikacji, książka Haskinsa nadal cieszy się powodzeniem a jej kolejne nakłady znikają z półek księgarskich.


Paulina Pludra-Żuk, Aurora Piotra Rigi. Średniowieczna transmisja i funkcje tekstu na przykładzie rękopisów polskich, pruskich i śląskich. IHN PAN, ASPRA-JR, Warszawa 2022, ss. 318. Seria: Monografie z Dziejów Oświaty t. 52.
Cena 40,– zł.


Spisaną pod koniec XII w. przez Piotra Rigę wierszowaną Biblię znaną pod tytułem Aurora znaleźć można było na półkach wielu średniowiecznych bibliotek. Liczba sporządzonych kopii musiała być znaczna, skoro do dziś zachowało się niemalże 500 egzemplarzy tego obszernego tekstu, w którym odbija się wiele aspektów historii umysłowości średniowiecza. Typowo średniowieczny styl i sposób opracowania tematu wpłynął na fakt, że choć jego popularność w wiekach średnich jest bezdyskusyjna, wśród późniejszych odbiorów nie cieszył się dobrą sławą i dopiero w drugiej połowie XX w. doczekał się bardziej obiektywnego zainteresowania badaczy.

Książka wypełnia lukę we współczesnej wiedzy na temat tekstu, skupiając się na jednym z aspektów jego recepcji, a mianowicie na tradycji rękopiśmiennej, w odniesieniu do średniowiecznej Polski, Prus i Śląska. Autorka badając rękopisy, które powstały bądź były używane na tych terenach w wiekach średnich, koncentruje się na śladach pozostawionych przez ich twórców i czytelników, szkicuje różnorodny obraz jego odbiorców, zarysowuje różnice w sposobie jego lektury w zależności od środowiska, z którym byli związani, i stara się odtworzyć drogi jego transmisji.


Juliusz Domański, Między filozofią a filologią. Wspomnienia. Wyd. 2. IHN PAN, ASPRA-JR, Warszawa 2021, ss. 444 + 35. Seria: Fontes Rerum ad Historiam Scientiae Spectantium. Series Recentior t. 12 (30).
Cena 40,– zł


„Wszystko, co nastąpi, jest zapisem aktualnej pamięci. Nie prowadziłem nigdy żadnego dziennika, nie korzystałem też pisząc te wspomnienia z jakichkolwiek robionych na bieżąco zapisków, bom ich też nigdy nie robił; ledwie parę tekstów niegdyś użytkowych mi się zachowało i teraz mogłem je tutaj wykorzystać; i dwa spisane ex post przemówienia. Nie próbowałem nawet korzystać z zachowanych listów. To z takiego niedostatku pisanych źródeł wynikały niepewności i wahania, którym czasem daję wyraz, a na pewno też jakaś liczba mimowiednych pomyłek. Mogłem je skompensować tylko największą, na jaką mnie było stać, tej aktualnej pamięci szczerością.”

Arrow Button Wróć

Polityka prywatności Więcej or ZAMKNIJ KOMUNIKAT